Czas Cykliczny – Widok 3D Materiały, dane i algorytmy stron trzecich Ten plik wymienia wszystko, co w projekcie pochodzi od innych autorów, z podaniem źródła, statusu licencyjnego i — tam, gdzie licencja tego wymaga — pełnej treści noty. Warunki licencji projektu (patrz LICENSE) dotyczą WYŁĄCZNIE autorskiego kodu, koncepcji, interfejsu i dokumentacji RH_minus. Nie ograniczają one praw wynikających z licencji ani warunków udostępniania materiałów wymienionych poniżej. Ostatnia aktualizacja: 2026-10-06 (projekt w wersji 3.42.x). ====================================================================== 1. BIBLIOTEKI I CZCIONKI ====================================================================== 1.1 Three.js Gdzie: vendor/three-0.185.1/ Licencja: MIT, Copyright © 2010-2026 three.js authors Nota: vendor/three-0.185.1/LICENSE oraz sekcja „Biblioteki zewnętrzne” w pliku LICENSE. 1.2 Czcionki dokumentacji: Space Grotesk, IBM Plex Sans, IBM Plex Mono Gdzie: docs/fonts/ Licencja: SIL Open Font License 1.1 Nota: docs/fonts/OFL-space-grotesk.txt, docs/fonts/OFL-ibm-plex-sans.txt, docs/fonts/OFL-ibm-plex-mono.txt ====================================================================== 2. TEORIE ASTRONOMICZNE I TABELE WSPÓŁCZYNNIKÓW ====================================================================== Pozycje Słońca, Księżyca i Wenus są liczone na podstawie opublikowanych teorii naukowych. Współczynniki tych teorii są wynikiem pracy ich autorów i są powszechnie wykorzystywane w oprogramowaniu astronomicznym. 2.1 VSOP87D — Ziemia (Słońce) Gdzie: js/astro-data/earth-vsop87.js Teoria: P. Bretagnon, G. Francou, „Planetary theories in rectangular and spherical variables. VSOP87 solutions”, Astronomy & Astrophysics 202, 309 (1988). Dane: udostępniane publicznie przez IMCCE (Observatoire de Paris – PSL / CNRS) oraz CDS Strasbourg (VizieR, katalog VI/81). Skąd tabela w projekcie: wg komentarza w pliku — z repozytorium https://github.com/omarreis/vsop2013 (licencja MIT, Copyright (c) 2020 Omar Reis; pełna treść w sekcji 5.1), skrócona do ~195 wyrazów. Status: W projekcie wykorzystano wybrane, przycięte wyrazy tej teorii; kod obliczeń napisano samodzielnie. Na dzień ostatniej weryfikacji nie znaleziono w dokumentacji katalogu VI/81 (CDS) ani w dokumencie „Notice for use of VSOP87 files” (plik vsop87.doc, nagłówek BDL-9502; wymieniony w README IMCCE, sprawdzono jego kopię w katalogu CDS VI/81) jednoznacznego, odrębnego tekstu licencji, który określałby pełne zasady dalszej redystrybucji samych tabel współczynników. Dokument ma charakter wyłącznie techniczny (opis plików, wzory, układ odniesienia, dokładność). Zasady użytkowania danych VizieR wymagają odpowiedniego cytowania źródła i zaznaczają, że prawa do katalogu zależą od pochodzenia danych. Z tego względu projekt nie zakłada, że licencja MIT zewnętrznego repozytorium, z którego pobrano tabelę, obejmuje automatycznie prawa do pierwotnych danych VSOP87. Projekt ma charakter niekomercyjny i zawiera pełne oznaczenie źródła. W przypadku planowanej redystrybucji komercyjnej albo udostępnienia tych danych jako samodzielnego zbioru zalecane jest uzyskanie pisemnego potwierdzenia warunków od właściciela/dostawcy danych (obecnie: Laboratoire Temps-Espace, Observatoire de Paris – PSL, następca IMCCE i SYRTE). 2.2 VSOP87D — Wenus Gdzie: js/astro-data/venus-vsop87.js Teoria: jak w 2.1. Dane: wyciąg z pliku VSOP87D.ven (CDS, katalog VI/81), przycięty do wyrazów o amplitudzie ≥ 0,01″ (236 wyrazów). Status: jak w 2.1. 2.3 Szeregi Księżyca (ELP/MPP02, wersja dopasowana do DE405) Gdzie: js/astro-data/moon-elp-mpp02.js Teoria: J. Chapront, G. Francou, teoria ELP/MPP02 (IMCCE, Observatoire de Paris; dokument opisowy „The lunar theory ELP revisited. Introduction of new planetary perturbations”, elpmpp02.pdf), rozwinięcie teorii ELP 2000-82 M. Chapront-Touzé i J. Chaponta. Dane: współczynniki w postaci A·sin(f0 + f1·T + f2·T² + f3·T³ + f4·T⁴) wzięto z pakietu npm „astronomia” 4.2.0 (data/elpMppDeFull.js), który za źródło podaje pliki ELP/MPP02 z IMCCE. Projekt zawiera przetworzenie: okrojenie do wyrazów o amplitudzie ≥ 0,003″ (długość, szerokość) i ≥ 0,003 km (odległość), czyli 2034 wyrazy z 35 901, oraz zaokrąglenie liczb. Status: Pakiet „astronomia” jest na licencji MIT (pełna nota poniżej), ale sama ta licencja nie jest w tym projekcie traktowana jako potwierdzenie praw do pierwotnych danych IMCCE/SYRTE. Projekt zawiera wyłącznie przetworzony wyciąg z tabel ELP/MPP02: wyrazy poniżej progu amplitudy usunięto, a pozostałe liczby zaokrąglono. Na dzień ostatniej weryfikacji nie znaleziono w README dystrybucji ELP/MPP02 ani gdzie indziej odrębnego tekstu licencji, który określałby wprost warunki dalszej redystrybucji tych współczynników. Źródło naukowe jest podane (Chapront i Francou 2003). Jeżeli wymagana jest pełna pewność prawna, zalecane jest uzyskanie pisemnego potwierdzenia warunków redystrybucji od Laboratoire Temps-Espace / Observatoire de Paris – PSL (następcy IMCCE i SYRTE). Nota licencyjna pakietu „astronomia” (MIT): The MIT License (MIT) Copyright (c) 2013 Sonia Keys Copyright (c) 2016 Commenthol Permission is hereby granted, free of charge, to any person obtaining a copy of this software and associated documentation files (the "Software"), to deal in the Software without restriction, including without limitation the rights to use, copy, modify, merge, publish, distribute, sublicense, and/or sell copies of the Software, and to permit persons to whom the Software is furnished to do so, subject to the following conditions: The above copyright notice and this permission notice shall be included in all copies or substantial portions of the Software. THE SOFTWARE IS PROVIDED "AS IS", WITHOUT WARRANTY OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO THE WARRANTIES OF MERCHANTABILITY, FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE AND NONINFRINGEMENT. IN NO EVENT SHALL THE AUTHORS OR COPYRIGHT HOLDERS BE LIABLE FOR ANY CLAIM, DAMAGES OR OTHER LIABILITY, WHETHER IN AN ACTION OF CONTRACT, TORT OR OTHERWISE, ARISING FROM, OUT OF OR IN CONNECTION WITH THE SOFTWARE OR THE USE OR OTHER DEALINGS IN THE SOFTWARE. 2.4 Nutacja IAU 1980 Gdzie: js/astro-data/precession-nutation.js Model: J. M. Wahr (1981); P. K. Seidelmann (1982); 106 wyrazów. Skąd tabela w projekcie: współczynniki wg ERFA, src/nut80.c (eraNut80). ERFA jest na licencji BSD (3 klauzule), Copyright (C) 2013-2023 NumFOCUS Foundation, i jest pochodną biblioteki SOFA Międzynarodowej Unii Astronomicznej; pełna nota w sekcji 5.2. Uwaga: Zgodnie z życzeniem autorów ERFA: projekt wykorzystuje dane pochodzące z biblioteki wywodzącej się z SOFA (a nie samej biblioteki SOFA). 2.5 Precesja długookresowa Gdzie: js/astro-data/precession-nutation.js Model: J. Vondrák, N. Capitaine, P. Wallace, „New precession expressions, valid for long time intervals”, Astronomy & Astrophysics 534, A22 (2011). Uwaga: Implementacje referencyjne tego modelu są dostępne także w ERFA. Dla pewności nota BSD z sekcji 5.2 obejmuje cały plik precession-nutation.js. ====================================================================== 3. MODELE CZASU I KRYTERIA WIDOCZNOŚCI ====================================================================== 3.1 ΔT — wielomiany Źródło: F. Espenak, J. Meeus, „Five Millennium Canon of Solar Eclipses: −1999 to +3000”, NASA/TP-2006-214141 (2006); oparte na L. V. Morrison, F. R. Stephenson (2004). Status: Publikacja NASA; w projekcie użyto opublikowanych wyrażeń z podaniem źródła. Korekta c: do argumentu czasu Księżyca dodawana jest poprawka c = −0,91072·(ṅ + 26,0)·t² s (t w stuleciach od 1955), zgodnie z opisem Espenaka i Meeusa (NASA, „Secular Acceleration of the Moon”), gdzie ṅ = −25,858″/cy² (Chapront, Chapront-Touzé, Francou 2002). To konwencja zgodności z założeniem ΔT Morrisona i Stephensona (−26″/cy²), a nie poprawka dokładności. 3.2 Kryterium widoczności sierpa Odeha Źródło: M. S. Odeh, „New Criterion for Lunar Crescent Visibility”, Experimental Astronomy 18, 39–64 (2004). 3.3 Kryterium widoczności sierpa Yallopa Źródło: B. D. Yallop, „A Method for Predicting the First Sighting of the New Crescent Moon”, NAO Technical Note No. 69, HM Nautical Almanac Office (1997). 3.4 Algorytmy ogólne Tam, gdzie komentarze w kodzie powołują się na rozdziały J. Meeus, „Astronomical Algorithms” (2nd ed., 1998), użyto opublikowanych wzorów matematycznych, a kod został napisany samodzielnie. 3.5 Poprawka ramki odniesienia VSOP87D (wielkości własne projektu) Gdzie: js/engine/calendar-engine.js (calVsopFrameCorrectionDeg) Co: dwa współczynniki (0,29568″ · T i 0,00916″ · T²), odejmowane od długości heliocentrycznej Ziemi i Wenus, by ramka daty VSOP87D (starsza precesja) zgadzała się z precesją Vondráka i in. (2011) użytą w reszcie silnika. Skąd: dopasowanie metodą najmniejszych kwadratów do różnic między silnikiem a efemerydą JPL DE441 (R. S. Park, W. M. Folkner, J. G. Williams, D. H. Boggs, Astronomical Journal 161, 105, 2021), pobraną z JPL Horizons. Dane DE441 służyły wyłącznie do dopasowania i walidacji; nie ma ich w projekcie. W projekcie zostały jedynie dwie liczby będące wynikiem tego dopasowania. ====================================================================== 4. UWAGA O PRAWACH ====================================================================== Autor projektu dołożył starań, aby wszystkie materiały stron trzecich były oznaczone i wykorzystywane zgodnie z ich warunkami. Jeżeli jesteś właścicielem praw do któregoś z wymienionych materiałów i uważasz, że jego użycie wymaga zmiany sposobu oznaczenia lub usunięcia, napisz: rafalski.h@gmail.com ====================================================================== 5. PEŁNE TEKSTY NOT LICENCYJNYCH ====================================================================== ---------------------------------------------------------------------- 5.1 omarreis/vsop2013 — MIT License ---------------------------------------------------------------------- MIT License Copyright (c) 2020 Omar Reis Permission is hereby granted, free of charge, to any person obtaining a copy of this software and associated documentation files (the "Software"), to deal in the Software without restriction, including without limitation the rights to use, copy, modify, merge, publish, distribute, sublicense, and/or sell copies of the Software, and to permit persons to whom the Software is furnished to do so, subject to the following conditions: The above copyright notice and this permission notice shall be included in all copies or substantial portions of the Software. THE SOFTWARE IS PROVIDED "AS IS", WITHOUT WARRANTY OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO THE WARRANTIES OF MERCHANTABILITY, FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE AND NONINFRINGEMENT. IN NO EVENT SHALL THE AUTHORS OR COPYRIGHT HOLDERS BE LIABLE FOR ANY CLAIM, DAMAGES OR OTHER LIABILITY, WHETHER IN AN ACTION OF CONTRACT, TORT OR OTHERWISE, ARISING FROM, OUT OF OR IN CONNECTION WITH THE SOFTWARE OR THE USE OR OTHER DEALINGS IN THE SOFTWARE. ---------------------------------------------------------------------- 5.2 ERFA — licencja BSD (pochodna biblioteki IAU SOFA) ---------------------------------------------------------------------- Copyright (C) 2013-2021, NumFOCUS Foundation. All rights reserved. This library is derived, with permission, from the International Astronomical Union's "Standards of Fundamental Astronomy" library, available from http://www.iausofa.org. The ERFA version is intended to retain identical functionality to the SOFA library, but made distinct through different function and file names, as set out in the SOFA license conditions. The SOFA original has a role as a reference standard for the IAU and IERS, and consequently redistribution is permitted only in its unaltered state. The ERFA version is not subject to this restriction and therefore can be included in distributions which do not support the concept of "read only" software. Although the intent is to replicate the SOFA API (other than replacement of prefix names) and results (with the exception of bugs; any that are discovered will be fixed), SOFA is not responsible for any errors found in this version of the library. If you wish to acknowledge the SOFA heritage, please acknowledge that you are using a library derived from SOFA, rather than SOFA itself. TERMS AND CONDITIONS Redistribution and use in source and binary forms, with or without modification, are permitted provided that the following conditions are met: 1 Redistributions of source code must retain the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer. 2 Redistributions in binary form must reproduce the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer in the documentation and/or other materials provided with the distribution. 3 Neither the name of the Standards Of Fundamental Astronomy Board, the International Astronomical Union nor the names of its contributors may be used to endorse or promote products derived from this software without specific prior written permission. THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT HOLDER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.